Voor medeoprichter Ton Vries is het een mijlpaal na veertien jaar ontwikkelen. 'Als je in de chemische industrie de kans krijgt om vanaf het allereerste idee een fabriek te bouwen, dan komt dat misschien één keer in je carrière voorbij. Dat is echt een jongensdroom.'

Wie thuis een plastic bakje weggooit, hoeft niet te denken dat het automatisch in Delfzijl terechtkomt. BioBTX gebruikt juist het plastic waar afvalverwerkers weinig meer mee kunnen. 'Afvalverwerkers halen eerst de plastics eruit die je goed mechanisch kunt recyclen. Wat daarna overblijft, wordt samengeperst tot een soort pellet. Dat krijgen wij en dat is onze grondstof.'

Volgens Vries is plastic daarvoor heel geschikt. 'Plastic bevat, net als olie, veel koolstof. Daardoor is het een mooie grondstof om weer basischemicaliën te maken die de chemische industrie nu nog uit aardolie haalt.'

BioBTX maakt nadrukkelijk geen brandstoffen. 'Wij maken geen benzine of diesel. Uit onze fabriek komen aromaten: benzeen, tolueen en xyleen. Dat zijn belangrijke bouwstenen die de chemische industrie direct kan gebruiken. Die grondstoffen gaan straks per schip naar Rotterdam. Daar worden ze verwerkt tot producten die veel mensen dagelijks gebruiken. Denk aan verf, paracetamol, kunststoffen en materialen die in batterijen zitten.'

Het idee ontstond veertien jaar geleden op de Zernike Campus. Eerst werden proeven gedaan in een laboratorium. Daarna in een proeffabriek op het EnTranCe-terrein, eveneens in Groningen. Pas toen die succesvol bleek, durfde BioBTX de stap naar een commerciële fabriek te zetten. Dat bleek geen eenvoudige stap. 'Zo’n eerste fabriek kost 80 tot 90 miljoen euro. Dan moet je heel veel mensen overtuigen dat jouw idee werkt én dat ze daarin willen investeren.'

Volgens Vries is Delfzijl een logische plek voor de fabriek. 'Je hebt daar ruimte voor industrie, een chemiepark en voor vergunningen is er veel mogelijk. Bovendien is het in Groningen bedacht, samen met Groningse partijen ontwikkeld en kunnen we het plastic ook uit deze regio halen. Dan is het eigenlijk heel logisch om de fabriek ook hier neer te zetten.'

Zelf komt hij ook uit de provincie: 'Ik ben geboren op het Hogeland. Dat we dit allemaal in Groningen hebben ontwikkeld en nu ook hier kunnen bouwen, vind ik nog steeds heel mooi.'

Volgens BioBTX zorgt de fabriek er niet alleen voor dat er minder plastic wordt verbrand, maar ook dat de koolstof in het materiaal behouden blijft. 'Als je plastic verbrandt, komt die koolstof als CO2 in de lucht. Wij houden die koolstof juist in het materiaal, zodat die opnieuw gebruikt kan worden. Daarmee bespaar je veel CO2-uitstoot.'

De bouw van de fabriek begint later dit jaar. Als alles volgens planning verloopt, moet de fabriek in Delfzijl eind volgend jaar of begin 2028 in gebruik worden genomen. Toch ziet Vries de fabriek vooral als een begin.

'20.000 ton plastic klinkt heel veel, maar voor de chemische industrie is dit eigenlijk nog maar een druppel. Uiteindelijk hopen we veel meer van dit soort fabrieken te bouwen.'